Strona główna	Biografia	O mojej muzyce	Koncerty i wydarzenia	Utwory
	Recitale fortepianowe	Dyskografia	Prasa i wywiady	Fotografie	Kontakt

Zygmunt Krauze - Utwory

Symfoniczne Kameralne Fortepianowe Wokalne Opery Muzyka teatralna Muzyka przestrzenna

Opery

Polieukt (2010)

Opera w pięciu aktach na solistów, chór kameralny i orkiestrę
Libretto: Alicja Choińska i Jorge Lavelli na podstawie dramatu Pierre'a Corneille "Polyeucte"
Światowa Premiera: 20 października 2010 Warszawska Opera Kameralna

Reżyseria: Jorge Lavelli
Kierownictwo muzyczne: Ruben Silva
Scenografia: Marlena Skoneczko
Współpraca artystyczna: Dominique Poulange

Obsada:
Felix (baryton): Andrzej Klimczak
Polieukt (kontr-alt): Jan Jakub Monowid
Sewer (bas-baryton): Artur Janda
Neark (tenor): Aleksander Kunach
Paulina (sopran): Marta Wyłomańska
Stratonisa (alt): Dorota Lachowicz
Albin (bas): Dariusz Górski
Fabian (tenor): Mateusz Zajdel

Mimowie: Monika Gut, Justyna Piwnicka, Jerzy Klonowski, Andrzej Pankowski

Chór: Zespół Solistów Warszawskiej Opery Kameralnej
Orkiestra: Warszawska Sinfonietta pod dyrekcją Ruben Silva,

O operze:

Głos w tej operze jest najważniejszy. Partie solistów, głównych postaci dramatu niosą w sobie całą emocjonalną zawartość muzyczną. Orkiestra pełni funkcję podtrzymującą partie solowe, jedynie czasem dając impuls do zmiany nastroju.

Ekspresja poszczególnych partii była dla mnie przy komponowaniu najbardziej ekscytującym zadaniem. Poszukiwanie "nowego" było skupione na odkrywaniu innej niż zwyczajowo interpretacji słowa, czy też sytuacji. "Polieukt" to przedewszystkim opera w której dominuje dialog między postaciami. Forma utworu, która zgodnie z zasadą dramatu klasycznego respektuje jedność miejsca i czasu akcji, w sposób naturalny zmusza do intensyfikacji zdarzeń, oraz wzmacnia napięcie między bohaterami. Dlatego też aria, jako forma wypowiedzi osobistej refleksji bohatera występuje rzadko.

W oryginalnej wersji sztuki Polyeucte Corneille'a śmierć bohatera w imię Boga chrześcijańskiego prowadzi do nawrócenia najbliższych mu osób. Tak kończy się sztuka. Natomiast w operzez konkluzja jest inna: zawarte jest w niej przesłanie, które mówi o tolerancji, o wolności, o wolności wyboru i o życiu bez strachu

Zygmunt Krauze

 

Iwona, księżniczka Burgunda (2004)

Opera w czterech aktach na solistów, chór kameralny i orkiestrę

Libretto: Grzegorz Jarzyna i Zygmunt Krauze na podstawie dramatu Witolda Gombrowicza

Prawykonanie koncertowe: 20-21 listopada 2004, Théâtre Sylvia Monfort, Paryż

Pod patronatem mera Paryża, Bertranda Delanoë oraz prezydenta Warszawy Lecha Kaczyńskiego.
Z okazji setnej rocznicy urodzin Witolda Gombrowicza.

Obsada:
Iwona: Dominika Kuźniak
Król Ignacy (bas): Dariusz Machej
Królowa Małgorzata (sopran): Magdalena Brylak
Książe Filip (tenor): Adam Zdunikowski
Szambelan (baryton): Grzegorz Pazik
Iza (sopran): Joanna Tylkowska
Cyryl (kontratenor): Michał Wajda-Chłopicki
Cyprian (kontratenor): Michał Czernikowski
Ciotka Iwony I (alt): Joanna Cortés
Ciotka Iwony II (alt) - Agnieszka Dąbrowska
Dama I (alt) - Joanna Cortez
Dama II (alt) - Agnieszka Dąbrowska

Polska Orkiestra Radiowa
Dyrygent: Andrzej Straszyński

Prapremiera: 29 września 2006, Teatr Narodowy, Warszawska Jesień

Premiera w Operze Narodowej: 1 lutego 2007, Teatr Wielki - Opera Narodowa, Warszawa

Inscenizacja i reżyseria: Marek Weiss-Grzesiński
Dekoracje: Wiesław Olko
Kostiumy: Gosia Baczyńska, Wojciech Dziedzic
Światła: Mirosław Poznański

Soliści i orkiestra Opery Narodowej
Dyrygent: Andrzej Straszyński

Obsada:
Iwona: Kinga Preis
Król Ignacy: Dariusz Machej
Królowa Małgorzata: Magdalena Barylak
Książe Filip: Adam Zdunikowski
Szambelan: Artur Ruciński
Iza: Monika Ledzion
Cyryl: Piotr Łykowski
Cyprian: Krzysztof Kur
Ciotka I: Joanna Cortés
Ciotka II: Agnieszka Dąbrowska

O operze:

Dramat Gombrowicza jest wieloznaczny; postaci i ich zachowania mogą być odczytane w różny sposób. Jest więc miejsce na interpretację. W operze muzyka przejmuje rolę interpretatora. Miałem więc wiele możliwości kształtowania sytuacji i charakterów. Wybrałem najprostszą: nie interpretować w ogóle, lecz przedstawić muzyką każdą z postaci w sposób dosłowny, najprostszy, idąc dokładnie za słowem, zgodnie z moim rozumieniem tego słowa i sytuacji. Poszedłem tą drogą, bo wierzę w siłę klasycznej budowy sztuki Gombrowicza. Mam również nadzieję, że postępując w ten sposób dałem klarowny kierunek dla każdej postaci i stworzyłem więcej miejsca dla reżysera i śpiewaków. Sztuczność - obecna w wersji teatralnej, w sposób ewidentny podkreślona jest formą operową. Forma opery jest bowiem samą sztucznością. Stwarza się w rezultacie nałożenia tych dwóch sztuczności coś, co przekształca pierwowzór teatralny w utwór operowy, zupełnie od niego niezależny.

Iwona - główna postać opery, nic nie mówi. Nie śpiewa. Wypowiada jedynie kilka słów. poprzez swoje milczenie stwarza najbardziej intrygujący węzeł dramatu. Rodzi ono napięcie miedzy Iwoną a pozostałymi osobami, prowadzące do zabójstwa, zabójstwa wreszcie spełnionego, po wielu nieudanych próbach, zabójstwa absurdalnego, na granicy groteski i surrealizmu.

Iwona, księżniczka Burgunda komponowana była spontanicznie, w krótkim około trzech miesięcy. Nie potrafię pisać o zastosowanym "języku muzycznym" jak również o "technice" i tym podobnych sprawach. Intuicja przy tej pracy na pewno była najważniejsza.

Zygmunt Krauze

[Do góry]

 

Balthazar (2001)

Opera w dwóch aktach na solistów, chór i orkiestrę
Libretto: Ryszard Peryt na podstawie sztuki Stanisława Wyspiańskiego Daniel

Premiera: 7 października 2001, Warszawska Opera Kameralna
Zamówienie: Warszawska Opera Kameralna

Inscenizacja i reżyseria: Ryszard Peryt
Kierownictwo muzyczne: Ruben Silva
Scenografia: Andrzej Sadkowski

Obsada:
Baltazar: Andrzej Klimczak
Śmierć: Marta Boberska
Daniel: Leszek Świdziński
Stary więzień: Jerzy Mahler
Młody więzień: Michał Kanclerski
Trzech atletów: Bernard Pyrzyk, Jakub Burzyński, Krzysztof Kur
Trzech poetów: Zdzisław Kodyjalik, Sławomir Jurczak, Zbigniew Dębko

Synowie podbitego narodu, strażnicy, kurtyzany, grzechy

Chór Warszawskiej Opery Kameralnej
Warszawska Sinfonietta
Dyrygent: Ruben Silva

O operze:

Zniewolenie narodu przez inny naród, walka z nim, poddanie się jego woli, a przede wszystkim duchowa siła uciemieżonego narodu, która prowadzi do zwycięstwa, jest treścią opery. Temat ten, aktualny za czasów Wyspiańskiego (zabory w Polsce), jest aktualny również dziś: Tybet, Kurdowie, Bałkany, Czeczenia, Palestyna i wiele, wiele innych miejsc na świecie. Religie brały
i biorą w tych konfliktach niemały udział.

Myśl u Wyspiańskiego przekazana jest niezwykle skrótowo. Niemal hasłowo. Nie ma ani jednego zbędnego słowa. Nawet fragmenty liryczne są przekazane jakby w zimnym świetle, bez wzruszenia. To czytelnik się wzruszy. Poeta pozostaje silny, obiektywny, męski.

Słowo leży u źródła muzyki. Słowo Wyspiańskiego dawało mi impuls i energię do szukania dźwięku, który wzmocni jego znaczenie lub je zmieni. Obydwa rozwiązania są w tym utworze stosowane na równi. To w imię łamania stereotypów.

Tworzenie postaci przy pomocy dźwięku było istotą pracy nad tym utworem. Szukałem gestu, motywu, który mógłby się zmierzyć ze słowem. Wybór języka muzycznego był drugorzędny. Dlatego komponując Balthazara korzystałem z doświadczeń z wcześniejszych swoich utworów, rezygnując z poszukiwań i eksperymentów. Poszukiwania i eksperymrnty były natomiast skierowane na postaci: ich ekspresję, charakter, zmienność i złożoność. Tekst Wyspiańskiego prowokuje do takich eksperymentów, bo jest niejednoznaczny.
To daje w rezultacie bogactwo postaci i otwiera pole dla kompozytora.

Zygmunt Krauze

[Do góry]

 

Gwiazda

Gwiazda jest rodzajem monologu wewnętrznego, monodramem aktorki chcącej ustalić swą tożsamość, przypominającej sobie gorączkowo grane niegdyś role, gesty, słowa i fragmenty ról już zapomnianych. Jest to sztuka o miłości, o oddaleniu, upadku i odradzaniu się, o bólu, buncie, niezłomności, tęsknocie, pamięci, zgodzie i niezgodzie, o głupocie, o sukniach, o aktorach i o nas wszystkich, którzy pomimo świadomości ograniczeń i własnej ułomności nie zrezygnowali z nazwy "człowiek". To, co tu piszę brzmi podniośle, ale Gwiazda nie boi się grać o tę stawkę najpoważniejszą, o patos, którego odwrotnością jest śmieszność.

Helmut Kajzar

Pierwsza wersja Gwiazdy była operą kameralną na głosy żeńskie i siedem instrumentów. Została skomponowana w 1981 r. na zamówienie Teatru Narodowego w Mannheim i tam po raz pierwszy wystawiona. Następne realizacje Gwiazdy miały miejsce w Theatre National de la Colline w Paryżu, Staatsoper Theater w Hamburgu oraz w Teatrze Wielkim - Operze Narodowej w Warszawie.

Druga wersja Gwiazdy została skomponowana na orkiestrę symfoniczną, chór i głosy żeńskie i wystawiona w Operze Wrocławskiej w 1994 roku.

W nowej wersji (2006) występuje tylko jedna śpiewaczka. Zamiast zespołu instrumentalnego lub orkiestry solistce akompaniuje muzyka emitowana z komputera. Składa się ona z partii wszystkich instrumentów orkiestry nagranych wcześniej wokalizą przez tę samą śpiewaczkę, która kreuje główną role. Nagrane osobno partie zostały zestawione w komputerze tworząc muzykę zgodna z partytura orkiestrowa.
Oprócz solistki na scenie znajduje się również dwóch operatorów kamer, którzy rejestrują główną postać w trakcie jej występu, tak, że na umieszczonych na scenie ekranach widz ogląda równocześnie pewne ruchy i elementy ciała śpiewaczki.

III WERSJA (2006)

Opera w jednym akcie na sopran, komputer i dwóch kamerzystów
ca 50'

PW: 19 stycznia 2006, Teatr Polski, Wrocław

Adaptacja elektroakustyczna i kierownictwo muzyczne: Cezary Duchnowski
Solistka: Agata Zubel

Reżyseria: Andrzej Makowiecki
Video: Stanisław Chwiszczuk
Kostiumy i scenografia: Marek Stanilewicz

II WERSJA (1994)

Opera w jednym akcie na sopran, mezzosopran, orkiestrę, chór i balet
ca 55'
Libretto: Helmut Kajzar
Rękopis u kompozytora

PW: 12 czerwca 1994, Opera Wrocławska

Kierownictwo muzyczne: Zygmunt Krauze
Inscenizacja i reżyseria: Stefan Szlachtycz

Solistki: Jolanta Żmurko, Elżbieta Kaczmarzyk

Zamówienie: Ministerstwo Kultury i Sztuki, Warszawa

I WERSJA (1981)

Opera kameralna na 2 soprany, 2 mezzosoprany, alt, saksofon tenorowy, trąbkę, perkusję, akordeon,
gitarę elektr., skrzypce i kontrabas
ca 55'
Libretto: Helmut Kajzar
Wyd.: Uviversal Edition, Wiedeń

Światowa premiera: 7 kwietnia 1982, Nationaltheater Mannheim

Kierownictwo muzyczne: Donald Runnicles
Reżyseria: Peter Rasky

Solistki: Astrid Schirmer, Sabine Sipos

Zamówienie: Nationaltheater Mannheim

Kolejne produkcje:

Premiera w Warszawie: 21 czerwca 1985, Teatr Narodowy

Reżyseria: Wojciech Szulczyński
Kierownictwo muzyczne: Bogdan Hoffman

Gwiazda: Halina Słonicka, Krystyna Szostek-Radkowa
Głos II: Wanda Bargielowska, Maria Olkisz
Głos III: Ewa Gawrońska, Hanna Zdunek
Głos IV: Krystyna Jaźwińska, Elżbieta Pańko
Głos V: Maria Olkisz, Maria Vranova

Premiera w Hamburgu: 15 czerwca 1986, Staatsoper

Reżyseria i inscenizacja: Helmut Danninger
Kierownictwo muzyczne: Zygmunt Krauze

Gwiazda: Hildegard Uhrmacher
Służący: Horst Schweimler
Aktorka: Simone Alex

Soliści Philharmonischen Staatsorchestrer: Christa Bohnhoff, Dorothea Nerlich-Kruse, Anne Pellekorne,
Linda Plech, Martina Su

Premiera w Paryżu: czerwiec 1989, Theatre National de la Colline

Reżyseria: Jorge Lavelli
Soliści: Viorica Cortez (mezzosopran), Sylvie Valayre, Françoise Degeroges, Laure Mailfert, Denise Poray

Ensemble Musique Vivante: Claude Barthélémy, Pierre Blanchard, Felipe Canales, Jean-Louis Chautemps, Gilbert Roussel, Gérard Siracusa
Dyrygent: Zygmunt Krauze

[Do góry]